La colonisaziun dles Dolomites

Fin dl'etè dles dlaciaziuns: dan zirca
11.000 agn él la cutra de dacia, lungia
tröc chilometri, che mët man de se deleghè,
i dlacias vëgn mëndri. N gröm de plantes
y tiers desvalis se sbürla cina tles regiuns
da munt plü altes; iagri dl tëmp dla pera
va para.

Dô chësta pröma forma d'anuzamënt economich dles Dolomites vëgnel fat tröc vari sfadiusc por colonisé le raiun: tröc cënc
de generaziuns se strabacëia cun le laûr de runciamënt y de sfrutamënt por cherié na rëi de trus y costruziuns zënza interuziuns.
Paîsc fortificà, posc de cult a de gran altöres y relaziuns comerziales suraregionales é testemonianza dles prömes strotöres d'insediamënt organisades.