Novitês

Presentaziun dl liber “Jì en Jeunn” ai 05.05.2006

Jì en Jeunn
Jì en Jeunn
Prejëntaziun dl liber 

  “Jì en Jeunn” le pelegrinaje dles ploanies dla Val Badia en Jeunn 

 de Lois Craffonara 

  

  

En vëndres, 5 de mà 2006, dales 6 da sëra, tl Museum Ladin Ćiastel de Tor 

  

Chê ne la conësc pa nia la prozesciun sön Jeunn che vëgn fata por tradiziun bele da cënc´ de agn dai abitanc´ dla Val Badia. Le pelegrinaje ala dlijia dla Santa Crusc de Jeunn é deventè na componënta fondamentala dla vita religiosa y culturala di ladins de nosta valada. Chësta ê la rajun dla realisaziun de na mostra metüda a jì dal Museum Ladin Cπiastel de Tor tl 2003, en gaujiun di 500 agn da canche la prozesciun é gnüda documentada por le pröm iade, mo che é en realté bëgn cotan plü vedla. Inlaôta êl gnü inc´iarié le dot. Lois Craffonara de c´iarè dô ti archifs y de studié la storia dla prozesciun. Na pert di resultac´ scientifics é gnüs trac´ adöm te n pice codejel, publiché te trëi lingac, che â la funziun de acompagné le vijitadù tla mostra sciöche sostëgn didatich. 

Porvia di resultac´ scientifics dër interessanc´ gnüs a löm ne n’é l’argomënt mai gnü sburlé da na pert. Les inrescides storiches é gnüdes aprofondides y, detail por detail, liades adöm te un n cheder su, tan da avëi al dedaincö na vijiun generala dla storia dla prozesciun. Al é bele gnü scrit y dit tröp, al é gnü realisé n gröm de films ti agn passà sön le fenomenn de chësta prozesciun, mo mai ne n’él gnü analisé la cossa cun na vijiun critica y te na maniera tan interdisciplinara. I c´iamps afrontà ne se limitëia nia mâ a informaziuns de archif o a notizies ciafades a usc da chi che tol pert bele da n gröm de agn ala prozesciun.  

La linguistica, la storiografia, l’analisa dla prozesciun sciöche fenomenn religius y le confrunt cun d’atri pelegrinaji é les corones sön chëres che la publicaziun che porta le titul “Jì en Jeunn, die Wallfahrt der Gadertaler Pfarreien nach Säben” se basëia. Le liber é partì sö te de plü perts: la pröma é dedicada ala storia dla cristianisaziun de nosc raiun y al insediamënt dla Val Badia; la secunda al fenomenn dla prozesciun, al tëmp de süa orida y ales rajuns dl nasce de tröpes prozesciuns; le terz capitul reverda fac´ documentà dla storia movimentada dl “Jì en Jeunn”. Inultima vëgnel portè la trascriziun de tröc documënc´ lià a chësta tradiziun religiosa. Döt le laûr é acompagné da tröpes anotaziuns y spezificaziuns, n sëgn che le dot. Craffonara à laurè avisa se tolon a cör vigni argomënt tratè.  

  

L Museum Ladin Ciastel de Tor à l plajëi da Ves envié ala prejëntaziun.